من هنگامه صدرايي هستم كارشناس مامايي و نويسنده اين مقاله با بيش از 25 سال سابقه در زمينه تاليف كتب مامايي و آموزش و مطالعه مامايي و زنان
اميدوارم مقالات اين سايت كه بر اساس رفرنسها و تحقيقات معتبر روز دنيا نوشته و به روز رساني كرده ام مورد استفاده شما قرار بگيرد
درمان پزشكي براي از بين بردن ويروس اچ پي وي كشف نشده است
در واقع بايد گفت كه در حال حاضر درمان پزشكي كه بتواند ويروس اچ پي وي را بهطور قطعي از بدن ريشهكن كند كشف نشده است. روشهاي درماني كه شرح مي دهم عمدتا فقط زگيلها را از بين مي برند و علايم را بهبود ميبخشند و با توجه به اينكه ويروس در بدن وجود دارد هرچند وقت يك بار ممكن است عود كند و موجب ايجاد زگيل شود.
نكته
پس از درمان زگيل ها، امكان عود مجدد زگيلها وجود دارد، زيرا درمان پزشكي زگيل و ضايعات پوستي لزوماً به معني از بين رفتن كامل ويروس اچ پي وي از بدن نيست.
يك خبر خوب
از بين رفتن خود به خود ويروس اچ پي وي
آيا زگيل تناسلي خودبهخود از بين ميرود؟
بله يك خبر خوب اينكه ابتلا به ويروس اچ پي وي به اين معني نيست كه ويروس حتماً براي هميشه در بدن باقي ميماند. اغلب ويروس اچ پي وي خود به خود و بدون درمان ناپديد ميشوند اگرچه ممكن است ماهها و حتي سالها به طول انجامد تا ناپديد شوند. پس زگيل تناسلي هم اغلب خود به خود و بدون درمان بهبود ميابد
به طور دقيق ميتوان گفت در اكثر مواقع ويروس اچ پي وي كه زگيل تناسلي نيز ايجاد ميكند بعد از مدتي در آزمايشگاه غير قابل تشخيص ميشود
اما بعضي مواقع هم زگيلها خود به خود از بين نميروند و در برخي افراد ممكن است براي مدتي باقي بماند يا از نظر اندازه و تعداد افزايش پيدا كند و يا مجدد عود ميكند.
هنوز علم به طور دقيق نميداند كه چرا بعضي زگيلها به خودي خود ناپديد شده، و بعضي ديگر نميشوند اما عوامل مختلفي در آن دخيل هستند.
عوامل موثر در بهبود خود به خود زگيل تناسلي
چه عواملي در پاك شدن خود به خود ويوس اچ پي وي از بدن و بهبود زگيل تناسلي موثرند؟
هنوز همه عوامل مؤثر بر ماندگاري يا برطرف شدن خود به خود ويروس اچ پي وي بهطور كامل شناخته نشدهاند. پاسخ سيستم ايمني، نوع اچ پي وي، محل عفونت و وضعيت ايمني فرد سيگار كشيدن و.... از عواملي هستند كه ميتوانند در بر طرف شدن خود به خود ويروس از بدن نقش داشته باشند. بعضي تحقيقات كاهش استرس تغذيه مناسب ترك سيگار و تقويت سيستم ايمني بدن را در بهبود بيماران مبتلا به ويروس اچ پي وي موثر ميدانند
درمان زگيل تناسلي
درمانهاي پزشكي براي زگيل تناسلي عمدتاً براي از بين بردن زگيلها، كاهش علائم و بهبود ظاهر زگيلها و ضايعات پوستي انجام ميشوند. اما ويروس اچ پي وي را در بدن از بين نميبرد
روشهاي درمان زگيل تناسلي
انتخاب روش درمان به محل، تعداد و اندازه زگيلها، شرايط فرد و نظر پزشك بستگي دارد.
۱. درمانهاي موضعي
براي برخي زگيلهاي خارجي ميتوان از داروهاي موضعي مانند:
• پماد ايميكويمود پاسخ ايمني را مقابله با ويروس اچ پي وي تحريك ميكند
• پماد پودوفيلوكس منشا گياهي دارد زگيل را تخريب ميكند
• پماد سينكاتچينز منشا گياهي دارد
• محلولهاي اسيد تريكلرواستيك (TCA) يا اسيد بيكلرواستيك
• پماد پودوفلين منشا گياهي دارد
توجه بفرماييد كه درمان در افراد باردار يا داراي نقص ايمني يا كودكان تا حدي متفاوت است براي اطلاع از نحوه درمان در بارداري مقاله ديگر اين سايت را مطالعه بفرماييد
همچنين اگر زگيلها در قسمت داخلي بدن مثل داخل مجراي ادرار يا واژن باشد درمان ها متفاوت است
۲. روشهاي جراحي
از روشهايي مانند:
• كرايوتراپي
• الكتروكوتر
• برداشت جراحي
• ليزر
نيز ميتوان براي از بين بردن زگيلها استفاده كرد.
هيچيك از روشهاي درماني براي همه افراد و همه زگيلها بهترين روش نيست و انتخاب درمان بايد با توجه به محل و تعداد زگيلها، اندازه ضايعات، عوارض احتمالي، هزينه و ترجيح بيمار انجام شود.
درمان زگيل تناسلي و بارداري
مادران باردار بايد بدانند بعضي از درمانهاي موضعي، از جمله پودوفيلوكس، پودوفيلين و سينكاتچينز و حتي ايميكويمود در بارداري نبايد استفاده شوند.در مورد نحوه تشخيص و درمان زگيل تناسلي در بارداري و زايمان در مقاله ديگر اين سايت توضيح داده ام
آيا در بارداري بايد حتماً زگيل را درمان كرد؟
خير.
درمان همه زگيلهاي تناسلي در بارداري الزاماً ضروري نيست.
اگر زگيل كوچك، بدون علامت و بدون مشكل خاص باشد، پزشك ممكن است درمان را تا بعد از زايمان به تعويق بيندازد.
از طرف ديگر اگر ضايعات بزرگ، خونريزيدهنده، دردناك، مشكلساز يا انسدادي باشند، درمان ممكن است ضرورت پيدا كند.
درمانهاي طب سنتي براي زگيل
موادي مانند سركه سيب و سير و چاي سبز در طب سنتي براي درمان زگيل تناسلي پيشنهاد شدهاند و درباره برخي از آنها مطالعاتي انجام شده است؛ با اين حال، غير از عصاره چاي سبز هنوز شواهد علمي كافي براي تأييد اثربخشي آنها در درمان زگيل تناسلي ناشي از ويروس اچ پي وي وجود ندارد بايد اين نكته مورد توجه قرار بگيرد كه استفاده خودسرانه از مواد تحريككننده يا سوزاننده روي زگيل تناسلي ميتواند باعث سوختگي، التهاب و آسيب پوستي شود و بايد استفاده زير نظر پزشك طب سنتي باشد
توصيه هاي عمومي براي بهبود زگيل تناسلي تقويت سيستم ايمني
سلامت عمومي بدن و عملكرد مناسب سيستم ايمني در كنترل ويروس اچ پي وي نقش دارد با تغذيه مناسب، ورزش، دوري از استرس و همچنين ترك سيگار سيستم ايمني را تقويت كنيد .
پماد سينكاتچينز داروي گياهي استاندارد براي زگيل تناسلي
سينكاتچينز ۱۵٪(Sinecatechins) يك پماد موضعي است كه براي استفاده روي زگيل تناسلي تهيه شده است اين دارو از عصاره چاي سبز تهيه شده و توسط سازمان غذا و داروي آمريكا يا FDA تاييد شده است و براي درمان زگيل تناسلي افراد بالاي 18 سال ميتواند مورد استفاده قرار گيرد .
خود بيمار هم ميتواند اين پماد را استفاده كند اين پماد فقط براي زگيل هاي دستگاه تناسلي است و براي زگيل هاي داخل واژن يا مقعد و.. نبايد استفاده شود همچنين در دوران بارداري نبايد استفاده شود. نحوه صحيح مصرف در بروشور توضيح داده شده است اين دارو همچون داروهاي ديگر زگيل تناسلي بايد توسط پزشك تجويز شود
عصاره تركيبي زيتون و زرد چوبه
يك داروي گياهي ديگر موثر بر زگيل تناسلي كه هنوز تحقيقات كافي و استاندارد سازي درموردش صورت نگرفته است دعصاره تركيبي برگ زيتون و كوركومين (ماده فعال اصلي زردچوبه)براي درمان زگيل تناسلي ميباشد كه در بعضي از تحقيقات صورت گرفته در از بين بردن زگيل تناسلي موثر بوده است.
عود زگيل تناسلي
چرا بعد از درمان و از بين رفتن زگيل تناسلي ممكن است مجدد زگيل ايجاد شود؟
در اين مواقع ممكن است همان عفونت قبلي عود كرده باشد چون درمان فقط زگيل را از بين برده ولي عفونت همچنان در بدن باقي است و يا اگر عفونت قبلي از بدن پاك شده باشد ممكن است به يك نوع اچ پي وي مبتلا شده باشد.
اگر زگيل تناسلي درمان نشود چه اتفاقي ميافتد؟
زگيلها ممكن است بدون درمان از بين بروند و يا براي مدتي بدون تغيير باقي بمانند و يا از نظر اندازه و تعداد افزايش پيدا كنند ولي يك نكته مهم اين است كه درست است كه ممكن است زگيل بدون درمان برطرف شود ولي ممكن است ويروس اچ پي وي از بدن برطرف نشده باشد و دوباره مجدد بتواند عود كند
نكته
اگر ما ببينيم زگيل تناسلي خود به خود و بدون درمان برطرف شود دو حالت ميتواند داشته باشد يا ويروس از بدن بيمار پاك شده است و يا ويروس هنوز در بدن بيمار وجود دارد و ممكن است بعدا عود كند و مجدد زگيل تناسلي بدهد
نويسنده هنگامه صدرايي كارشناس مامايي
منابع
1. CDC STI Treatment Guidelines 2021 ←
2. CDC HPV Guidelines ←
3. BASHH Anogenital Warts Guideline 2024 ←
4. Boyer et al., 2026 / PMID 42235479 ←