ايا خانمهاي باردار كم حافظه و فراموش كار ميشوند؟
حافظه در بارداري
آيا در دوران بارداري احساس ميكنيد بيشتر از قبل حواسپرت ميشويد؟
آيا گاهي اسم يك فرد، يك كلمه يا كاري را كه ميخواستيد انجام دهيد فراموش ميكنيد؟
اگر چنين تجربهاي داريد، تنها نيستيد. بسياري از زنان باردار از تغيير حافظه، تمركز و توجه خود شكايت ميكنند وشواهد علمي نشان ميدهد كه بارداري ميتواند با تغييرات خفيف حافظه و توجه و تمركز همراه باشد. با اين حال، اين تغييرات در همه زنان يكسان نيستند و معمولاً به معناي كاهش هوش نيست.
آيا توجه حافظه و تمركز در خانمهاي باردار كم ميشود؟
بله بر اساس شواهد علمي جديد، در بارداري ممكن است حافظه، توجه و تمركز تغيير كنند؛ اما يك نكته مهم اين است كه اين تغييرات معمولاً به معني افت هوش نيستند و در همه زنان به يك اندازه رخ نميدهند.
همچنين به اين معنا نيست كه همه زنان باردار دچار كاهش قابلتوجه حافظه يا تمركز ميشوند.
آيا فراموشي در بارداري طبيعي است؟
بله ميتواند طبيعي باشد خانمهاي باردار ممكن است حس كنند حافظه آنها نسبت به قبل از بارداري تغيير كرده است. فراموشيهاي خفيف و گهگاهي ميتواند در بارداري رخ دهد به طور مثال ممكن است در بارداري
• نام يك فرد يا يك كلمه را ديرتر به ياد بياوريد.
• وارد اتاق شويد و لحظهاي فراموش كنيد براي چه كاري وارد آنجا شدهايد.
• قرار يا كاري را كه در ذهن داشتهايد فراموش كنيد.
• براي به ياد آوردن يك مطلب به زمان بيشتري نياز داشته باشيد.
• هنگام انجام چند كار همزمان، تمركز برايتان دشوارتر شود.
• احساس كنيد نسبت به گذشته بيشتر حواسپرت ميشوي
آيا تمركز براي خانمهاي باردار دشوارتر از قبل از بارداري ميشود؟
بله ممكن است
. خانمهاي باردار ممكن است حس كنند حفظ تمركز براي يك مدت طولاني براي آنها دشوارتر شده است و همچنين حواس پرتي بيشتري نسبت به قبل بارداري دارند
آيا توجه به موضوعات مختلف در دوران بارداري كمتر ميشود؟
بله ممكن است توجه در بارداري كاهش يابد و طبيعي است
ايا خانمهاي باردار ممكن است كاهش توجه تمركز و حافظه را در سراسر بارداري داشته باشند؟
بله ولي بر اساس بسياري از تحقيقات صورت گرفته در سه ماه سوم بارداري يعني ماه 7 و 8 و9 اين كاهش توجه و تمركز و حافظه بيشتر است بنابراين اگر كسي در ماههاي ۷، ۸ يا ۹ بارداري احساس كند:
خيلي راحت حواسم پرت ميشود، اسمها يادم نميآيد، وسط كار يادم ميرود چه ميخواستم انجام بدهم يا براي تمركز بايد بيشتر تلاش كنم بدانيد اين موضوع به خصوص در اواخر بارداري طبيعي است
آيا بعد از زايمان حافظه برميگردد؟
تغييرات حافظه توجه و تمركز در بارداري معمولا گذرا بوده و پس از زايمان به وضعيت قبل بر ميگردد
آيا كاهش حافظه در بارداري به معني كاهش هوش است؟
خير.
كاهش خفيف توجه و تمركز در بارداري به معني كاهش هوش نيست
علت كاهش حافظه تمركز و توجه در بارداري چيست؟
كاهش حافظه و تمركز احتمالا از تغييرات مغزي در دوران بارداري ناشي ميشود اما كم خوابي و افسردگي بارداري و مشكلات خواب اين كمبود حافظه و توجه را تشديد ميكند
آيا كمخوابي ميتواند كاهش حافظه و تمركز را در بارداري بدتر كند؟
بله.
در دوران بارداري مشكلات خواب شايع هستند و عواملي مانند ناراحتي جسمي، تكرر ادرار، حركات جنين، اضطراب و تغييرات فيزيولوژيك ميتوانند خواب را مختل كنند.
آيا اضطراب و افسردگي ميتواند كاهش حافظه و تمركز را در بارداري بدتر كند ؟
بله.
اضطراب، استرس و علائم افسردگي ميتوانند بر توجه، حافظه و عملكرد ذهني تأثير بگذارند.
مسموميت بارداري يا پره اكلامپسي و كاهش حافظه
يك نكته مهم در مورد مسموميت بارداري يا پره اكلامپسي اين است كه بر اساس بعضي تحقيقات صورت گرفته پره اكلامپسي در دوران بارداري ميتواند تواناييهاي مغز براي يادگيري، بهخاطر سپردن، توجه، تمركز، تصميمگيري و انجام كارهاي ذهني را كم كند و اين تغييرات ميتواند بلند مدت يا كوتاه مدت باشد
خانمهاي باردار ميتوانند زير نظر پزشك و ماما از ابتلا به مسموميت بارداري يا پره اكلامپسي پيشگيري كنند و در صورت ابتلا به بهبود آن كمك كنند در اين رابطه در مقاله ديگري انشاالله توضبح خواهم داد
چه زماني كاهش حافظه و تمركز نياز به بررسي پزشكي دارد؟
فراموشيهاي خفيف و گهگاهي معمولاً جاي نگراني ندارند؛ اما اگر با علايم زير باشد بايد به پزشك يا ماما مراجعه كنيد :
• انجام فعاليتهاي روزمره به علت كاهش توجه و تمركز مختل شود
• كاهش توجه و تمركز همراه با سردرد شديد يا غيرمعمول باشند
• كاهش توجه و تمركز همراه با تاري ديد يا اختلالات بينايي باشند
• كاهش توجه و تمركز همراه با گيجي يا تغيير سطح هوشياري باشند
• كاهش توجه و تمركز همراه با افزايش فشارخون يا علائم مشكوك به پرهاكلامپسي يا مسموميت بارداري باشند
نويسنده: هنگامه صدرايي، كارشناس مامايي
من هنگامه صدرايي، كارشناس مامايي، با بيش از ۲۵ سال سابقه در زمينه آموزش، تحقيق و نگارش كتابها و مقالات مامايي هستم
اين مقالات را با هدف فراهم كردن دسترسي همه هموطنانم به آخرين مطالب معتبر علمي روز دنيا در زمينه دانش مامايي و سلامت مادر و كودك و و با اميد به ارتقاي آگاهي، حفظ سلامت و بهبود كيفيت زندگي هموطنان عزيزم تهيه و منتشر ميكنم. اميدوارم مورد استفاده تون قرار بگيرد
منابع
1. Cunningham FG, Leveno KJ, Dashe JS, Hoffman BL, Spong CY, Casey BM. Williams Obstetrics. 26th ed. New York: McGraw Hill Medical; 2022.
2. Younis J, et al. Exploring the influence of pregnancy on cognitive function in women: a systematic review. BMC Pregnancy Childbirth. 2025;25:88. PMID: 39885454.
3. Davies SJ, et al. Cognitive impairment during pregnancy: a meta-analysis. Med J Aust. 2018;208(1):35-40. PMID: 29320671.
4. Brown E, Schaffir J. "Pregnancy Brain": A Review of Cognitive Changes in Pregnancy and Postpartum. Obstet Gynecol Surv. 2019;74(3):178-185. PMID: 31634921.
5. Bakay B, Bakay H, Kırpınar İ. Do pregnancy and motherhood have an impact on cognitive functions in women. 2024. PMID: 38955489.
6. Cognitive Function Decline in the Third Trimester of Pregnancy Is Associated with Sleep Fragmentation. J Clin Med. 2022. PMID: 36233473.
7. Long-Term Cognitive Impairment After Preeclampsia: A Systematic Review and Meta-analysis. PMID: 29995746.